Sevginin En Büyük Gücü: Samed Behrengi'nin Sevgi Masalı

Samed Behrengi denildiğinde akla çoğu zaman Küçük Kara Balık gelir. Oysa onun kaleminden çıkan her masal, çocuklara anlatılmış gibi görünse de aslında yetişkinlere yöneltilmiş güçlü bir sorgulamadır. Sevgi Masalı da bu eserlerden biridir. İlk bakışta sevginin önemini anlatan sade bir çocuk hikâyesi gibi görünür; ancak satır aralarında insanın bencilliğini, paylaşmayı ve sevginin dönüştürücü gücünü sorgular.

Behrengi'nin masallarında sevgi, yalnızca bir duygu değildir. O, insanın yaşamı anlamlandırma biçimidir. Bu nedenle Sevgi Masalı, sevginin sözle değil, davranışla var olduğunu anlatır. Kitaptaki karakterler, sevgiyi sahip olunacak bir şey olarak değil; paylaşıldıkça çoğalan bir değer olarak keşfederler.

Samed Behrengi'nin bütün eserlerinde olduğu gibi bu kitapta da iyilik, kolay kazanılan bir ödül değildir. Karakterler değişmek, anlamak ve fedakârlık yapmak zorundadır. Çünkü Behrengi, çocuklara hayatın yalnızca güzel yanlarını göstermez. Onlara dünyanın eksiklerini de anlatır; ancak umudu hiçbir zaman elinden bırakmaz.

Yazarın çocuk edebiyatına bakışı da tam burada belirginleşir. Ona göre çocuklar, yalnızca eğlendirilmesi gereken okurlar değildir. Düşünebilen, sorgulayabilen ve adalet duygusu geliştirebilen bireylerdir. Bu nedenle masallarında çocukları küçümseyen bir anlatım yerine, onları ciddiye alan bir dil kurar. Okur, hikâyeyi takip ederken farkına varmadan insan ilişkileri üzerine düşünmeye başlar.

Behrengi'nin dili yalındır; fakat bu yalınlık basitlik anlamına gelmez. Gereksiz süslerden uzak anlatımı sayesinde hikâyenin özü daha görünür hâle gelir. Cümleler kısa olsa da taşıdığı anlam derindir. Belki de bu yüzden eserleri yalnızca çocuklar tarafından değil, yetişkinler tarafından da yıllardır ilgiyle okunmaktadır.

Sevgi Masalı'nın en güçlü yönlerinden biri, sevgiyi romantik ya da duygusal bir kavramın ötesine taşımasıdır. Burada sevgi; paylaşmanın, dayanışmanın, merhametin ve başkasının acısını hissedebilmenin ortak adıdır. İnsanlar birbirini anlamaya başladığında dünyanın değişebileceğini gösteren sessiz ama güçlü bir anlatıdır.

Samed Behrengi'nin kendi yaşamı da bu düşüncelerden bağımsız değildir. İran'ın yoksul köylerinde öğretmenlik yapan yazar, çocukların yalnızca okuma yazma öğrenmesine değil, düşünmeyi öğrenmesine de büyük önem verdi. Yazdığı masalların merkezinde bu nedenle her zaman adalet, eşitlik ve özgürlük yer aldı. Onun kahramanları çoğu zaman sıradan insanlardır; fakat cesaretleri ve vicdanları onları unutulmaz kılar.

Bugün Sevgi Masalı hâlâ güncelliğini koruyorsa bunun nedeni, sevginin zamana bağlı olmayan bir değer oluşudur. Teknolojinin geliştiği, insanların birbirine her zamankinden daha kolay ulaştığı bir çağda bile empati, paylaşma ve dayanışma ihtiyacı değişmedi. Behrengi'nin anlattığı sevgi de tam olarak bu nedenle hâlâ anlamını koruyor.

Belki de kitabın en önemli cümlesi hiç yazılmamış olanıdır: Sevgi, insanı değiştiren bir mucize değildir; insan değişmeyi seçtiğinde ortaya çıkan en büyük güçtür.

İşte bu yüzden Sevgi Masalı, yalnızca çocuklara okunacak bir masal değildir. İnsan olmanın en temel değerlerinden birini, sade ama unutulmayacak bir dille hatırlatan zamansız bir anlatıdır.